Onderzoek noemt Nederland een van de nieuwe wijnregio's

Nederland, België en Denemarken worden in wetenschappelijk onderzoek genoemd als nieuwe wijnregio’s. Dat staat in een analyse van klimaat en wijnbouw die op 26 maart 2024 verscheen in Nature Reviews Earth and Environment, geschreven door een team onder leiding van Cornelis van Leeuwen van Bordeaux Sciences Agro.

De studie kijkt wereldwijd naar welke wijngebieden geschikt blijven en welke niet. De uitkomst is scherper dan het bekende beeld dat het overal warmer wordt.

Nederlandse wijnbouw in cijfers 2024-2025

Welke regio’s verliezen geschiktheid?

Bij een opwarming van meer dan twee graden loopt 70 procent van de bestaande wijnregio’s een serieus risico. Die groep valt uiteen in twee delen: voor 29 procent worden de omstandigheden simpelweg te extreem, en voor 41 procent hangt alles af van de vraag of aanpassing lukt.

Het zwaarst getroffen zijn kust- en laaggelegen gebieden in Zuid-Europa en Californië. Daarvan zou tot 90 procent aan het eind van deze eeuw geen goede wijn meer kunnen produceren, vooral door droogte en vaker terugkerende hittegolven.

Welke regio’s winnen?

De onderzoekers noemen Noord-Frankrijk, Washington, Oregon, Brits-Columbia in Canada en Tasmanië als gebieden waar de omstandigheden juist verbeteren. Voor compleet nieuwe wijnbouw wijzen ze naar België, Nederland en Denemarken.

Het onderzoek kwam tot stand met INRAE, Bordeaux Sciences Agro, CNRS en de universiteiten van Bordeaux en Bourgogne. Nathalie Ollat van INRAE is medeauteur.

Zie je die verschuiving al in de oogstcijfers?

De eerste tekenen staan in de cijfers over 2025. Frankrijk kwam volgens de OIV uit op 35,9 miljoen hectoliter, het laagste niveau sinds 1957, met hitte en droogte in Bordeaux en Languedoc als oorzaak. Spanje zat 6 procent onder 2024.

Op onze breedtegraad ging het de andere kant op. Engeland haalde met 124.377 hectoliter de grootste oogst ooit binnen, 55 procent meer dan een jaar eerder. Nederland kwam volgens RVO en de VNWP op bijna 1,2 miljoen liter, de op één na grootste oogst tot nu toe.

Eén oogstjaar bewijst niets. Weer is geen klimaat, en 2024 was in Nederland juist dramatisch door nachtvorst. Het patroon over meerdere jaren telt.

Wat betekent dit concreet voor Nederlandse wijnbouwers?

Meer warmte betekent vooral betrouwbaarder rijpen. De Huglin-index, een maat voor de warmtesom in het groeiseizoen, kwam in 2025 in Nederland rond de 1700 uit. Bij zulke waarden komen veel rassen zonder kunstgrepen op oogstrijpheid.

Wat niet verdwijnt, is de vochtigheid. Schimmeldruk blijft in een zeeklimaat de bepalende factor, en daar helpt een graad extra niet tegen. Nederlandse wijngaarden telen daarom overwegend PIWI-rassen, en werken met bodembeheer en luchtige bladwand om de druk laag te houden.

Ook het risico verschuift mee. Een vroeger uitlopend gewas is gevoeliger voor nachtvorst in april en mei, precies wat de oogst van 2024 wegvaagde.

Hoe groot kan de Nederlandse wijnbouw worden?

De sector telt volgens de RVO ongeveer 220 wijngaarden op zo’n 350 hectare, en die schatting is volgens de VNWP eerder te laag dan te hoog. In 2024 kwam er 12,5 hectare bij, in 2025 nog eens 11 hectare.

Dat is groei in een tempo dat past bij kleine bedrijven, niet bij een verschuiving van de wereldwijnbouw. Nederland wordt geen vervanger van Zuid-Europa; het wordt een gebied waar wijnbouw structureel kan, met eigen rassen en eigen risico’s.

Dat is precies wat wij in de rassenkeuze terugzien. Een overzicht van Nederlandse druivenrassen vind je hier.